Монгол Улсад 2026 оны эхний зургаан сарын байдлаар 418 мянга 732 гадаадын жуулчин иржээ. Энэ нь өмнөх оны мөн үеэс 19 хувиар өссөн үзүүлэлт юм. Зөвхөн зургаадугаар сарын 30-ны өдөр 4,947 жуулчин улсын хилээр нэвтэрсэн байна. Уг статистикт суралцах, ажиллах болон байнга оршин суухаас бусад зорилгоор Монгол Улсад ирсэн гадаадын иргэдийг хамруулжээ.
Монгол Улс 2025 онд 847 мянга гаруй жуулчин хүлээн авсан бол Засгийн газар 2026 онд энэ тоог нэг саяд хүргэх зорилт тавьсан. Мөн 2026 оны эхний улиралд Монголд ирсэн олон улсын жуулчдын тоо өмнөх оны мөн үеэс 39 хувиар өссөнөөр дэлхийд дөрөвдүгээрт, Ази, Номхон далайн бүсэд хоёрдугаарт эрэмбэлэгдсэн гэж Аялал жуулчлалын мэргэжлийн холбоо мэдээлсэн.
Монголын аялал жуулчлалын урьдчилсан стратегийн хүрээнд АНУ, Их Британи, Герман, Франц, Турк, БНХАУ, БНСУ, Япон зэрэг зах зээлийн 12 мянга орчим аялагчийг хамруулсан судалгаа хийжээ. Судалгаанд оролцогчид Монголыг адал явдалтай, соёлын өвөрмөц туршлага өгдөг, оюун санааны амар амгаланг мэдрүүлдэг, бишрэл төрүүлэх байгальтай орон хэмээн төсөөлсөн байна. Мөн “өвөрмөц”, “нам гүм”, “танин мэдэхүйн”, “идэвхтэй аялалд тохиромжтой” гэсэн ойлголт Монголтой хамгийн их холбогджээ.
Энэ нь Монголд ирэх жуулчид зөвхөн үзэсгэлэнт байгаль харахаас гадна нүүдэлчин айлд зочлох, нутгийн хоол амтлах, морь болон тэмээ унах, түүх соёлтой танилцах, олон хүнгүй алслагдсан газар аялах зэрэг бодит туршлагыг илүүтэй эрэлхийлж байгааг харуулж байна. Монголын аялал жуулчлалын үндсэн давуу талыг байгаль, адал явдал, нүүдлийн соёл ба түүхэн өв, буддын болон бөөгийн уламжлал гэсэн дөрвөн чиглэлээр тодорхойлжээ.
Өмнөговь аймгийг зорьсон гадаадын аялагчдын гол сонирхол нь Хонгорын элс зэрэг элсэн манхнаар алхах, тэмээ унах, Баянзаг болон бусад палеонтологийн бүстэй танилцах, говийн нар мандах, жаргах үеийг харах, шөнийн од ажиглах аялал юм. Малчин айлд зочлох, гэр барих, эсгий хийх, уламжлалт ахуйтай танилцах хөтөлбөрүүд ч говийн аяллын чухал хэсэг болж байна.
Орон нутгийн аялал жуулчлалын эрэлт нэмэгдэж байгааг агаарын тээврийн шинэ чиглэлүүд харуулж байна. 2026 оны долоодугаар сарын 18-нд Японы Мацумото хотоос Өмнөговийн Даланзадгад руу үйлдсэн анхны шууд нислэгээр 80 гаруй жуулчин ирсэн юм. Ингэснээр гадаадын жуулчид Улаанбаатараар дамжилгүйгээр говийн бүсэд шууд очих боломж нээгдэв.
Хөвсгөл аймагт жуулчид нуурын эрэг дагуу аялах, завь болон каякаар зугаалах, морь, сарлаг унах, уулын аялал хийхийг түлхүү сонирхдог. Тайгад амьдардаг цаатан иргэдийн ахуй, бөөгийн уламжлал, байгаль хамгаалагчидтай хамт аялах хөтөлбөрүүд нь Хөвсгөлийг бусад чиглэлээс ялгаруулдаг. Өвлийн улиралд мөсний баяр, нохой чарга болон өвлийн кемпийн аялал жуулчдын сонирхлыг татах боломжтой бүтээгдэхүүнд тооцогдож байна.
Хөвсгөлийн аялал жуулчлалыг олон улсын зах зээлтэй шууд холбох ажил ч эхэлсэн. БНСУ-ын Чонжу хотоос Мөрөн чиглэлд 2025 онд шууд нислэг үйлдсэн нь солонгос жуулчдыг нийслэлээр дамжуулахгүйгээр нуурын бүсэд хүргэх шинэ туршлага болсон байна.
Баруун Монгол, ялангуяа Баян-Өлгий аймаг нь адал явдалт болон соёлын тусгай сонирхлын жуулчдыг татдаг. Алтайн ууланд авирах, мөсөн голоор алхах, морин аялал хийх, хадны зураг үзэх, зэрлэг амьтан ажиглах, казах айлд зочлох зэрэг аялал энэ бүсийн гол бүтээгдэхүүн юм.
Бүргэдээр ан хийх уламжлал, бүргэдчдийн баяр болон казах нүүдэлчдийн ахуй нь гэрэл зурагчин, баримтат кино бүтээгч, соёлын аялал сонирхдог жуулчдын анхаарлыг татдаг. Баруун бүсийг Монголын “алслагдсан, хөндөгдөөгүй байгаль болон амьд уламжлал”-ыг нэг дор мэдрэх чиглэл болгон хөгжүүлэх боломжтой гэж аялал жуулчлалын стратегид тодорхойлжээ.
Хангайн бүс буюу Өвөрхангай, Архангай аймгийг зорьсон жуулчид Монголын эзэнт гүрний түүх, эртний хот суурин, сүм хийд, нүүдлийн соёлыг түлхүү сонирхдог. Үүний зэрэгцээ халуун рашаанд амрах, ууланд алхах, морин аялал хийх, малчин айлд хоноглох зэрэг байгаль, соёлыг хослуулсан маршрутууд түгээмэл байна.
Энэ бүс хүүхэдтэй гэр бүл, ахмад аялагч болон урт хугацаагаар Монголын түүх, уламжлалыг судлан аялах сонирхолтой хүмүүст илүү тохиромжтой гэж зах зээлийн судалгаанд үзжээ.
Улаанбаатар хотод ирсэн жуулчид Чингис хаан Үндэсний музей, Богд хааны ордон музей, уран зургийн галерей, үндэсний урлагийн тоглолт, уламжлалт хувцас, хөгжмийн зэмсэг урлаачдын газрыг сонирхдог. Ноолуурын үйлдвэр, гар урлалын дэлгүүр болон зах худалдааны төвөөр зочлох аялал ч хотын аяллын нэг хэсэг болжээ.
Төв аймгийн Хустайн нуруунд тахь үзэх, Горхи-Тэрэлжийн байгалийн цогцолборт газарт алхах, морь унах, гэр баазад хоноглох боломжтой тул Улаанбаатарт цөөн хоног саатсан жуулчдын хамгийн хүртээмжтэй байгалийн аяллын бүсэд тооцогддог.
Зүүн бүсэд Чингис хааны амьдралтай холбоотой түүхэн газрууд, буддын дурсгал, буриадын соёл, уудам тал нутаг, зэрлэг амьтан ажиглах аялал голлох боломжтой. Дорнодын талд явган болон морин аялал хийх, Хэнтийн түүхэн газруудаар аялах, нутгийн айлд зочлох, загасчлах болон байгалийн рашаан сонирхох хөтөлбөрүүдийг гадаадын зах зээлд санал болгож байна.
Жуулчдын тоо өсөж байгаа ч аймаг бүрээр зорчсон гадаадын жуулчдын нэгдсэн, харьцуулах боломжтой дэлгэрэнгүй статистик одоогоор нийтэд хангалттай ил биш байна. Ийм мэдээллийг тогтмол гаргадаг бол аль бүсэд зам, нислэг, ариун цэврийн байгууламж, хөтөч, байрлах газрын хөрөнгө оруулалт хамгийн шаардлагатайг илүү бодитоор тодорхойлох боломжтой.
Монголын аялал жуулчлалын дараагийн өсөлтийг зөвхөн жуулчдын нийт тоогоор бус, тэд орон нутагт хэд хонож, нутгийн иргэдийн үйлчилгээ, гар урлал, хоол хүнс болон аяллын бүтээгдэхүүнд хэр хэмжээний орлого үлдээж байгаагаар хэмжих шаардлага тулгарч байна. Тэгж чадвал нэг сая жуулчны зорилт нь хилээр нэвтэрсэн хүний тоо төдий бус, аймаг орон нутгийн эдийн засагт бодитоор өгөөжөө өгөх боломжтой.
°C