Хүүхэд тэвчишгүй хөдөлмөр эрхлэх ёсгүй юм. Хүүхдийн боловсрол, эрүүл мэнд, өсөлт хөгжил, ёс суртахуунд нь сөргөөр нөлөөлөх ажлыг тэднээр хийлгэж хэрхэвч болохгүй. Гэтэл зарим хүн хүүхдээ багаас нь биеэ дааг гээд хүнд, тэвчишгүй хөдөлмөр эрхлүүлж байна.
Хүний эрхийн үндэсний комиссоос 2022 онд Хүүхдийн хөдөлмөрийн чанарын судалгаа хийжээ. Ингэхэд МСҮТ-ийн оюутнууд ЕБС-ийн сурагчидтай харьцуулахад ажил хийх нь 1.8 дахин их байжээ. Тэднийг дадлага хийлгэх нэрийдлээр олон цагаар ажиллуулах, цэвэрлэгээ хийлгэх, өглөө 05.00 цагт ажилдаа ирэхийг шаардсан тохиолдлууд гарчээ. МСҮТ-ийн зарим оюутан 18 нас хүрээгүй байдаг ч ажил олгогчид тэднийг хүүхэд биш ажилтан гэж ханддаг байна.
Асуулгын судалгаагаар эцэг эхийнхээ өрийг төлөхийн ажил хийдэг хүүхэд цөөнгүй байгааг тогтоожээ. Нийт 468 хүүхдээс судалгаа авахад 12 хүүхэд бусдын шахалтаар, 45 хүүхэд аав ээжийнхээ өрийг төлөхийн тулд ажилласан гэж хариулсан байна. Мөн гэрээ байгуулж ажилласан нэг ч хүүхэд байгаагүй байна.
Багадаа ажил хийдэг байсан иргэн "Би 6-р ангиасаа ногоо хураах, хашаа барих ажил хийсэн. Томроод барилга дээр ажилласан. Гэвч цалингаа авч чадахгүй байх, яг адилхан ажил хийсэн ч бусдаас бага цалин авдаг байв. 3 сар ажиллуулсны дараа чи хүүхэд юм байна гээд цалин өгөөгүй. Уг нь миний царайнаас хүүхэд гэдэг нь тодорхой, би хамгийн бага нь тул бусдыгаа ах аа гэж дууддаг байв. Нэг удаа гадна фасад дээр ажиллаж байгаад унасан. Азаар доор элс байсан" гэж ярьсан юм.
Хүүхэд ажил олгогчтой гэрээ байгуулаагүй бол ямар ажлыг хэдэн цаг гүйцэтгэх, ямар нөхцөлд ажиллах нь тодорхойгүй гэсэн үг юм. Ажлын байранд гэмтвэл өөрөө хариуцна гэх мэтээр аман тохироо л хийдэг байна. Хүүхдэд ажлын бага хөлс өгдөг, өөр ажил хийлгэж болдог, дуртай үедээ дууддаг гэх мэт давуу талтай тул зарим ажил олгогч хүүхэд ажиллуулахыг илүүд үздэг байна.
°C